Roofvogels op antieke tegels

Arenden, Adelaars, Valken, Sperwers & Haviken op Tegels

Zie ook de pagina: Valkeniers


Cirkeltegel met roofvogels. Omstreeks 1600/begin 17e eeuw.

Wereldwijd komen er 65 soorten Valken en 60 soorten Arenden voor.
Roofvogels op antieke tegels komen niet al te veel voor, maar ze zijn er wel en soms komt net als in de natuur er plotseling één of meerdere langs vliegen. Ze behoren tot de soorten tegels die erg gewild zijn en al snel door verzamelaars gevangen worden die net het juiste voer in hun portemonnee bij zich hebben. Ze hebben iets fascinerends, iets stoers en door hun uiterlijk en straffe penseelvoering spreken deze tegels velen aan. Bij de uilen is dat ook zo, goed te zien op de pagina Uilen op Tegels op deze site. Maar deze keer laten we de uilen hier als roofvogels verder buiten beeld. Soms zijn er valkensoorten of een sperwer of havik op tegels te herkennen aan hoofdzakelijk hun contourvorm.  Als we geluk hebben, dan zien we ook nog een wigvormig of een recht of rond staartuiteinde met één, enkele, of geen dwarsbanden die de determinatie van roofvogels op tegels ten goede komt. Derhalve gaan wij deze keer de roofvogels op tegels niet allemaal determineren op een enkele soort na die wel te herkennen is.


De Vlucht van de Arend…

Tegels met arenden erop zijn soms ludiek met de gangbare kleuren versierd, met bijvoorbeeld flink oranje schouders, wat zij in het echt niet hebben. Toch zijn het vaak wel mooie en vrolijke plaatjes die wel degelijk de charme van antieke tegels uitbeelden waar we niet omheen kunnen en die we eigenlijk ook niet willen missen. De oorzaak naast het beperkte kleurenpallet, zal ook zijn dat ze vaak nagemaakt zijn naar de zwart/wit prenten van Adriaen Collaert en men verder dus verstoken bleef van een zichtbare kleurvoering op de juiste plaatsen. Derhalve geven wij hier slechts de groep of verzamelnaam aan van: Arenden. Opmerkelijk is dat de arenden, net als de prenten, bijna altijd zittend zijn afgebeeld op de tegels. In tegenstelling tot de groep valken, sperwer en havik die soms wel vliegend zijn afgebeeld, heb ik nog geen vliegende arenden gezien. Wel bij de uilen komen vliegende uilachtigen voor op tegels, die weer niet zo op de prenten staan en door de schilders zelf bedacht zijn.

Links tegel met een arend in bruintint uitgevoerd. Rechts dezelfde voorstelling maar nu in andere kleuren.
17e eeuw. Beide tegels vervaardigd in Gouda bij DE SWAEN

Tegel met de voorstelling van een roofvogel (arend) met 
gevangen prooi, 17e eeuw. Hoekvulling franse lelie spits. 
Gouda": de SWAEN.

Twee tegels met een arend. 17e eeuw. Hoekvulling franse 
lelie blauwe dwarsstreep. Alle drie de arenden zijn geschilderd uit 
dezelfde spons. Mooi is te zien dat de drie roofvogels speels zijn ingekleurd met verschillende kleurcombinaties.
Gouda: de SWAEN.

Foto links en rechts: tegels met een roofvogel, een arend. 1e helft 17e eeuw.
Als voorbeeld is gebruikt een afbeelding van een gravure van Adriaen Collaert. Eind 16e eeuw.

Tegel met een roofvogel op een tak. 1e helft 17e eeuw. Naar een gravure van Collaert.

Tegel met een roofvogel op een tak. 1e helft 17e eeuw. Naar een gravure van Collaert.


Fotoalbum roofvogels, eind 16e/begin 17e eeuw


Fotoalbum roofvogels, 18e t/m 20e eeuw


Tegel met een roofvogel. 16e eeuw.
Zuid-Europa.

Tegeltableau vervaardigd door de Porseleyne Fles met de voorstelling van een roofvogel met kroontje en een soort van strik dragend. Speciaal gemaakt voor een bierbrouwerij genaamd "DE GEKROONDE VALK".
Datering: 1e helft 20e eeuw. 

Tegel met adelaar met kroon. Ca. 1600.
Zuid-Europa.