Olifanten op antieke tegels


Slurf, Slim & Slagtanden

Aardige Jongens…

Als een “Tegelvriend uit Amsterdam” pretendeer ik hier om de bedreigde diersoort de olifant een positief duwtje in de rug te moeten geven. Een zware klus. Olifanten zijn aardige jongens. Ook op de tegels kan je wel zeggen. Die zijn dan ook zeer gewild onder de verzamelaars van antieke tegels. De afbeeldingen van olifanten zijn helaas dun gezaaid en de exemplaren die er nog zijn, zijn al snel onder dak. De jacht op olifanten is dus nog steeds gaande in allerlei vorm. En daar doen wij hier dan ook nog maar even aan mee; mocht u soms afbeeldingen op tegels hebben van olifanten, -groot of klein- stuur ze dan ter aanvulling digitaal op naar www.spijkertegels.nl  zodat de visuele kudde onder dank steeds groter wordt en wij ze ook aan de andere lezers kunnen laten zien.

 

 

Zeldzame cirkeltegel van een olifant die een rapier vasthoudt
met de slurf.
17e eeuw


Olifanten op tegels, 16e/17e eeuw, polychroom


Olifanten op tegels, 17e eeuw, in blauw

tegelzoogdierolifant30apr2017.jpg
tegelzoogdierolifant30apr2017.jpg
tegelzoogdierolifant11mrt2017crop.jpg
tegelzoogdierolifant11mrt2017crop.jpg
nieuw_olifant_cirkel_blauw_glerum_crop.jpg
nieuw_olifant_cirkel_blauw_glerum_crop.jpg
nieuw_olifant--29mrt08.jpg
nieuw_olifant--29mrt08.jpg
nieuw_olifant-baluster--28nov07.jpg
nieuw_olifant-baluster--28nov07.jpg
OFANT_11_70.jpg
OFANT_11_70.jpg
OFANT_45_TM01_04814_1_X_25_crop.jpg
OFANT_45_TM01_04814_1_X_25_crop.jpg
OFANT_47_TM01_05027_1_X_20_crop.jpg
OFANT_47_TM01_05027_1_X_20_crop.jpg
OFANT_53_TM01_08509_1_X_25_crop.jpg
OFANT_53_TM01_08509_1_X_25_crop.jpg
OFANT_54_TM01_09203_1_X_25_crop.jpg
OFANT_54_TM01_09203_1_X_25_crop.jpg
OLIFANT_11.jpg
OLIFANT_11.jpg
OLIFANT_12.jpg
OLIFANT_12.jpg
OLIFANT_13.jpg
OLIFANT_13.jpg
olifant_baluster_60.jpg
olifant_baluster_60.jpg
olifant_kandelaber_60.jpg
olifant_kandelaber_60.jpg
OLIFANT_O1.jpg
OLIFANT_O1.jpg
olifant_wan_li.jpg
olifant_wan_li.jpg
olifant1-wanli-13okt06_crop.jpg
olifant1-wanli-13okt06_crop.jpg
olifant-28dec06_crop.jpg
olifant-28dec06_crop.jpg
olifant-postzegelkwadraat-13okt06_crop.jpg
olifant-postzegelkwadraat-13okt06_crop.jpg
tegelolifant-wanli-8juni07.jpg
tegelolifant-wanli-8juni07.jpg
tegel_olifant_baluster.jpg
tegel_olifant_baluster.jpg
tegel_olifant_baluster_glerum_crop.jpg
tegel_olifant_baluster_glerum_crop.jpg
tegel_olifant_gedraaid_baluster_60.jpg
tegel_olifant_gedraaid_baluster_60.jpg
tegel_olifant_ossenkop.jpg
tegel_olifant_ossenkop.jpg
tegel_olifant_ossenkop1_50.jpg
tegel_olifant_ossenkop1_50.jpg
tegel_olifant_rotterdammer.jpg
tegel_olifant_rotterdammer.jpg
tegel_olifant_wan_li_60.jpg
tegel_olifant_wan_li_60.jpg
tegel_olifant_met_paal_ossenkop_75.jpg
tegel_olifant_met_paal_ossenkop_75.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_2_65_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_2_65_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_4apr2013_crop_70.jpg
tegel_zoogdier_olifant_4apr2013_crop_70.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_7_52_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_7_52_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_8_55.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_8_55.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_9_50_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_9_50_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_9mrt2013_45_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_9mrt2013_45_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_10_55.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_10_55.jpg
tegel_zoogdier_olifant_21apr2013_55_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_21apr2013_55_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_21okt2013_48_crop.jpg
tegel_zoogdier_olifant_21okt2013_48_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_22_55_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_22_55_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_14.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_14.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_13_70.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_13_70.jpg
tegel_zoogdier_olifant_9mrt2013_45_crop-1.jpg
tegel_zoogdier_olifant_9mrt2013_45_crop-1.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_21_TM01_18_crop.jpg
tegel_zoogdier_OLIFANT_21_TM01_18_crop.jpg
tegelzoogdierolifant30apr2017-1.jpg
tegelzoogdierolifant30apr2017-1.jpg
tegelzoogdierolifant11mrt2017crop-1.jpg
tegelzoogdierolifant11mrt2017crop-1.jpg
tegel-olifant-18aug06.jpg
tegel-olifant-18aug06.jpg
tegel_zoogdieren_olifant_zeeolifant_25_crop.jpg
tegel_zoogdieren_olifant_zeeolifant_25_crop.jpg
tegel_zoogdieren_olifanten_16_crop.jpg
tegel_zoogdieren_olifanten_16_crop.jpg

Slurf & Slagtanden…

Meerdere vroege tegels met olifanten zijn vaak nog primitief geschilderd en aangevuld met ludieke oplossingen, bijvoorbeeld waar het het juist plaatsen van de slurf en slagtanden betreft. Zo komen bijvoorbeeld op een aantal oude afbeeldingen met olifanten de slagtanden uit de onderkaak, gevoelsmatig logisch bedacht, maar in werkelijkheid komen de slagtanden van de olifant uit de bovenkaak. Anderen zijn verrassend echt weergegeven en daar heeft waarschijnlijk een prent van Abraham de Bruyn uit 1583 of naar een gravure van Adriaen Collaert uit 1612 model voor gestaan. Ook Marcus Gerards en enkele anderen, maakte in en rond 1567 gravures van olifanten in “Warachtighe Fabulen der Dieren” die als tegelmodel gediend hebben. Genoemde heren hebben wel hun etsen nagemaakt en bewerkt naar de fraaie prenten van Gerard van Groningen van acht verschillende standen van olifanten rond 1563. De daar op voorkomende olifanten in verschillende houdingen vinden we dan ook nagenoeg exact terug op de vroege gekleurde koord, cirkel en kwadraat tegels uit ca.1590 tot 1625. En later na ca.1620 op de blauwe exemplaren waar de tegelschilders soms met de afbeeldingen voorzichtig gingen experimenteren met het slurfje naar links of het slurfje naar rechts, maar toch in de basisvorm niet konden verhullen wie de prentenmaker was geweest.

 

De nauwkeurigheid van de afbeeldingen van Gerard van Groningen van een olifant kwam doordat hij getuige was van de eerste in Antwerpen op doorreis verschenen Egyptische olifant in de Nederlanden en daar in 1563 zijn schetsen van maakte. Het was een olifant die Philips de II, Koning van Spanje, als een cadeautje schonk aan de Duitse Keizer. Of hij dat ook leuk ingepakt heeft met een strikje, weet ik niet. Maar het sollen met deze hoogstaande intelligente dieren door de Europese veelal onbewuste mens en zijn dure georganiseerde ‘safarireizen’ met geweren en gratis verstrekte patronen om olifanten te doden was begonnen. Met grote gevolgen voor de soort.


Cirkeltegel met een olifant. Replicategel dan wel bewust gemaakt als vervalsing. De achterkant besmeerd met ouderwetse kalkspecie.
Omstreeks 1920.