Ornamentale afbeeldingen op tegels

Al in de vroege 16e eeuwse Italiaanse majolicatijd komt op de ornamenttegel het schaakbord-motief voor, afwisselend in blauw en oranje-geel. Wel is een ding zeker, de Hollandse vroege ornamenttegels hebben hun oorsprong liggen in Spanje, dan wel  in Italië en daarna vervolgens in de (Zuidelijke) Nederlanden. In deze vertelling beperk ik me allereerst tot de vroege productie van ornamentale tegels in de Zuidelijke Nederlanden.


15e-16e eeuw

Tegel met ornamentaal motief.
Spanje 1450-1500

                                    Blokje van vier ornamentale tegels.
                                                        Spanje 1450-1500.


Fotoalbum: Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw(1)


Omstreeks 1570

 

Omstreeks het midden van de 16e eeuw kwamen er steeds meer vloer-majolicategels op de markt. Dit waren de vroege ornamenttegels, bestaande uit gestileerde bladornamenten. Ze waren een beetje grof en primitief  gestileerd, dat wel. De herkomst van deze tegels ligt vrijwel zeker in het spaans-moorse gebied. Hun voorbeeld vindt zijn oorsprong in de ingelegde vloertegels met pijpaarde. De productie van vroege majolicategels in gebruik als vloertegel heeft overigens niet erg lang geduurd. Deze tegels hadden heel snel last van slijtage. Na 1600 bestond de productie van dit soort tegels nog alleen maar uit tegels die aan de wand werden geplaatst, ook de vroege ornamenttegels dus

Omstreeks 1570


Fotoalbum: Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw (2)


Fotoalbum: Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw (3)


Ornamenten op tegels, 17e eeuw, in blauwe uitvoering


Ornamenten op tegels, 18e eeuw


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw, van Hulst Friesland

Aan het eind van de 19e/begin 20e eeuw waren ornamenttegels opnieuw populair. Ze werden door tal van fabrieken op de markt gebracht o.a. door de tegelfabriek Van Hulst uit Harlingen Friesland Een aantal tegels van deze fabriek staat hieronder afgebeeld. In veel gevallen staat op de achterzijde van de tegel het modelnummer aangegeven.