Vloertegels 12e t/m 19e eeuw

Tot omstreeks 1500 werden er in de Nederlanden (en vooral Frankrijk) naast onversierde plavuizen vloertegels tegels vervaardigd met een houten stempel waarin een decoratie was geperst. In het reliëf werd een laagje witte pijpaarde aangebracht en vervolgens werd deze laag afgedekt met een laagje looderts (ringeloortechniek). De witte pap van pijpaarde hechtte zich tijdens het bakken aan de tegel.

 


De vloertegel rechts met een middeleeuwse tekst erop dateert uit het eind van de 15e/ begin 16e eeuw. In het midden van de tegel is een wapen afgebeeld. De tekst die in een kwadraat staat luidt 'ALLE DINC HEEFT SIJNEN TIJT'. Bijna zou je geloven, dat die tekst erop is gezet om mensen aan te sporen om te onthaasten, waar op dit moment  in onze 24 uurs economie Maatschappij ook op wordt aangedrongen.

De vloertegel werd op de geluidswal aangetroffen, welke  langs de A-12 ligt, die grenst aan de Goudse woonwijk Bloemendaal. De wal is speciaal aangelegd om de geluidshinder veroorzaakt door de Rijksweg Utrecht-Den Haag/Rotterdam te verminderen. De afgebeelde vloertegel werd gevonden in een hoop stortgrond  die uit de Goudse binnenstad afkomstig was, en onder een oud afgebroken pand vandaan kwam. Meerdere vloertegels van dit type zijn in de Goudse binnenstad aangetroffen, sommige zaten zelfs nog in situatie, ingelegd als onderdeel van een vloerbetegeling.


Vloertegel. Datering: eind 15e/begin 16e eeuw
Tegelmaat: 14 x 14,3 cm. Dikte 2 cm.

Uit precies dezelfde tijd is nog eenzelfde soort vloertegel bekend waar op vier tegels tesamen de middeleeuwse tekst 'DIE TIJT IS CORT - DIE DOOT IS SNEL - WACHT U VAN SONDEN - SO DOE DI WEL staat.  Die tekst lijkt dan weer precies tegenover gesteld te zijn t.o.v de alledincheeftsijnentijt vloertegel want nu lijkt het erop dat er aangedrongen wordt om wel haast te maken omdat de tijd maar zo kort is.

Deze vloertegel is gevonden bij de afbraak van een pand in de Tuinstraat in Gouda. Zat nog in situatie als onderdeel van een plavuizen vloer op maar liefst drie meter onder maaiveld. Het uitgraven in handkracht heeft heel wat zweetdruppels gekost.


 

 

Deze vloertegel is aangetroffen bij het uitbaggeren van een sloot. De vloertegel is w.s. in het verleden samen met ander stadsafval in het buitengebied van de stad Gouda gestort. Datering:  16e eeuw. Waarschijnlijk vervaardigd in de Zuidelijke Nederlanden of Frankrijk

Vloertegel met een maat van 12 x 12 cm, 
met een dikte van 2 cm.
Bodemvondst polder Stein in Reeuwijk. 


 

 

 

Dit fragment van een vloertegel werd omstreeks 1960 aangetroffen bij het (eerst) uitbaggeren en vervolgens dichtgooien van de toen nog bestaande stadsgracht, de  Raam in de binnenstad van Gouda. Ben er helaas nog niet achter wat de precieze betekenis is van de voorstelling. Door de aanwezigheid van een boom achter de hond zou de voorstelling wel eens symbolisch kunnen zijn. De tegel is waarschijnlijk in de Zuidelijke Nederlanden vervaardigd in de 16e eeuw.



 

 

Hoewel er in historische panden in de stad Gouda in de loop der jaren behoorlijke aantallen vroeg 16e eeuwse vloertegels in diverse typen en maten zijn aangetroffen, in het bijzonder in de periode van de grote stadsvernieuwing omstreeks 1975, is er geen historische informatie aanwezig, die bewijst dat dit type tegels in Gouda vervaardigd zou kunnen zijn. Daarom nemen we voorlopig maar aan, dat de vloertegels  zijn ingevoerd vanuit de Zuidelijke Nederlanden

Een 3-tal tegels gevonden in de bodem onder een inmiddels afgebroken pand aan de Lange Groenendaal te Gouda Boven twee vroeg 16e eeuwse vloertegels met ringeloortechniek en onder een handgeschilderd exemplaar wat min of meer hetzelfde motief heeft als de vloertegels, maar dateert uit het eind van de 16e eeuw.


Vloertegels 12 t/m 16e eeuw



Vloertegels 17e/19e eeuw


Vloertegels Verenigde Servais Werken in Ehrang bij Trier


Een serie van vier fraaie tegels met een maat van 16x16 cm gemaakt bij de Verenigde Servais Werken in Ehrang bij Trier (Duitsland) met de voorstellingen van leeuwen, draken, adelaars en vissen. Omstreeks 1870-1890.

Achterzijde tegel met de tekst Ehrang.


Vloertegels uit de voormalige Kleiwegkerk Gouda???

Onderstaande vloertegels vervaardigd bij Villeroy & Boch in Duitsland werden aangetroffen in de schuur van een Gouds pand aan de Kuiperstraat. Vrijwel zeker gaat het om vloertegels die ooit in een kerk hebben gezeten. Hoewel dit niet meer was te achterhalen, bestaat het vermoeden, dat het hier om vloertegels gaat die ooit in de afgebroken Kleiwegkerk hebben gezeten. Deze Katholieke kerk is omstreeks 1878 gebouwd en heeft maar een beperkt aantal jaren dienst gedaan want de kerk is al weer in 1964/65 afgebroken. Het vermoeden bestaat dat een aantal vloertegels is gespaard en in de schuur van een winkelpand in de Kuiperstraat zijn terecht gekomen.


Fotoalbum: Vloertegels Villeroy & Boch


Villeroy & Boch tegels

Vrijwel alle tegels hebben een maat van 17 x 17 cm. Op de achterkant staat de tekst Villeroy & Boch Mittlach XVII.


Alleen de tegels met de leeuwen en adelaars zijn wat kleiner. Zij hebben een maat van 15 x 15 cm.