Ornamentale afbeeldingen op tegels

Al in de vroege 16e eeuwse Italiaanse majolicatijd komt op de ornamenttegel het schaakbord-motief voor, afwisselend in blauw en oranje-geel. Wel is een ding zeker, de Hollandse vroege ornamenttegels hebben hun oorsprong liggen in Spanje, dan wel  in Italië en daarna vervolgens in de (Zuidelijke) Nederlanden. In deze vertelling beperk ik me allereerst tot de vroege productie van ornamentale tegels in de Zuidelijke Nederlanden.

15e-16e eeuw

tegel_ornament_spanje_17e_20aug2014_013_25_crop_lichter.jpg
tegel-ornament_TM01_1450-1500_SPANJE_25_crop.jpg

Tegel met ornamentaal motief.
Spanje 1450-1500

                                    Blokje van vier ornamentale tegels.
                                                        Spanje 1450-1500.

 

Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw

ornament_2x_veiling_60.jpg
ornament_2x_veiling_60.jpg
ornament7_8x_veiling.jpg
ornament7_8x_veiling.jpg
ornamenten_P1010995_15_crop.jpg
ornamenten_P1010995_15_crop.jpg
tegel_ornament_18nov2012.jpg
tegel_ornament_18nov2012.jpg
ornament8_8x_veiling.jpg
ornament8_8x_veiling.jpg
ornamenten_P1010998_17_crop.jpg
ornamenten_P1010998_17_crop.jpg
tegel_ornament_17okt2013_40.jpg
tegel_ornament_17okt2013_40.jpg
ornament_P1010999_17_crop.jpg
ornament_P1010999_17_crop.jpg
tegel_ornament_kleinform_12x12_cm_10dec2012_60.jpg
tegel_ornament_kleinform_12x12_cm_10dec2012_60.jpg
tegel_ornament_blauw.jpg
tegel_ornament_blauw.jpg
ornament9_8x_veiling.jpg
ornament9_8x_veiling.jpg
ornament13x13vierpas1600klhogegouwe93_30.jpg
ornament13x13vierpas1600klhogegouwe93_30.jpg
tegel_vloertegels_viertje_1600.jpg
tegel_vloertegels_viertje_1600.jpg
ornament13x13vierpas1600kllangegroenendaal_30.jpg
ornament13x13vierpas1600kllangegroenendaal_30.jpg
ornament_18aug2013_TMO_65_crop.jpg
ornament_18aug2013_TMO_65_crop.jpg
ornament1_8x_veiling.jpg
ornament1_8x_veiling.jpg
tegel_ornament_afb_035_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_035_55_crop.jpg
ornament2_8x_veiling.jpg
ornament2_8x_veiling.jpg
tegel_ornament_17nov2012.jpg
tegel_ornament_17nov2012.jpg
tegel_ornament_afb_005_60_crop.jpg
tegel_ornament_afb_005_60_crop.jpg
tegel_ornament1_1600_60.jpg
tegel_ornament1_1600_60.jpg
tegel_ornament_andreaskruis_viertje.jpg
tegel_ornament_andreaskruis_viertje.jpg
tegel_ornament_0A23_CA_1580_55.jpg
tegel_ornament_0A23_CA_1580_55.jpg
tegel_ornament_17jan2015_crop.jpg
tegel_ornament_17jan2015_crop.jpg
tegel_ornament_0A51_50.jpg
tegel_ornament_0A51_50.jpg
tegel_ornament_0A40_50.jpg
tegel_ornament_0A40_50.jpg
tegel_ornament_0A26_60.jpg
tegel_ornament_0A26_60.jpg
tegel_ornament_0A13_40.jpg
tegel_ornament_0A13_40.jpg
tegel_ornament_0A19_55.jpg
tegel_ornament_0A19_55.jpg
tegel_ornament_13sept2013_crop.jpg
tegel_ornament_13sept2013_crop.jpg
ornament_2x_veiling_75_75.jpg
ornament_2x_veiling_75_75.jpg
ORNament_34_1500-1600_25_crop.jpg
ORNament_34_1500-1600_25_crop.jpg
ornament_8x_veiling.jpg
ornament_8x_veiling.jpg
tegel_ornament_0A37_45.jpg
tegel_ornament_0A37_45.jpg
tegel_ornament_niertegel_10mrt2011_60.jpg
tegel_ornament_niertegel_10mrt2011_60.jpg
ornament_granaatappels_kleinform1_65.jpg
ornament_granaatappels_kleinform1_65.jpg
ornament3_8x_veiling.jpg
ornament3_8x_veiling.jpg
tegel_ornament_0A39_50.jpg
tegel_ornament_0A39_50.jpg
tegel_ornament_0A44_50.jpg
tegel_ornament_0A44_50.jpg
tegel_ornament_0A45_50.jpg
tegel_ornament_0A45_50.jpg
tegel_ornament_5okt2013_50_crop.jpg
tegel_ornament_5okt2013_50_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_28nov2012_40.jpg
tegel_ornament_klaar_28nov2012_40.jpg

 

Omstreeks het midden van de 16e eeuw kwamen er steeds meer vloer-majolicategels op de markt. Dit waren de vroege ornamenttegels, bestaande uit gestileerde bladornamenten. Ze waren een beetje grof en primitief  gestileerd, dat wel. De herkomst van deze tegels ligt vrijwel zeker in het spaans-moorse gebied. Hun voorbeeld vindt zijn oorsprong in de ingelegde vloertegels met pijpaarde. De productie van vroege majolicategels in gebruik als vloertegel heeft overigens niet erg lang geduurd. Deze tegels hadden heel snel last van slijtage. Na 1600 bestond de productie van dit soort tegels nog alleen maar uit tegels die aan de wand werden geplaatst, ook de vroege ornamenttegels dus

tegel_ornament1_20nov2013_75_crop.jpg

Omstreeks 1570

.

Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw (vervolg)

ORNament_35_75_crop.jpg
ORNament_35_75_crop.jpg
ornament4_4x_veiling.jpg
ornament4_4x_veiling.jpg
ornament5_4x_veiling.jpg
ornament5_4x_veiling.jpg
ornament-druiventros_30.jpg
ornament-druiventros_30.jpg
tegel_ornament_25aug2012_60.jpg
tegel_ornament_25aug2012_60.jpg
tegel_ornament_klaar_bijzonder_19dec2012_60.jpg
tegel_ornament_klaar_bijzonder_19dec2012_60.jpg
tegel_ornament_ORN_27.jpg
tegel_ornament_ORN_27.jpg
tegel_ornament_ORN3.jpg
tegel_ornament_ORN3.jpg
tegel_ornament_PICT0002_30_crop.jpg
tegel_ornament_PICT0002_30_crop.jpg
franseleliesinkleur-ebay-3jan08_60.jpg
franseleliesinkleur-ebay-3jan08_60.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60.jpg
ornament_4x_veiling.jpg
ornament_4x_veiling.jpg
ORNament_19_crop_60.jpg
ORNament_19_crop_60.jpg
ornament-zeldzaamtype-tulp_30.jpg
ornament-zeldzaamtype-tulp_30.jpg
ornament_1600_30.jpg
ornament_1600_30.jpg
ORNamenten_17_55_crop.jpg
ORNamenten_17_55_crop.jpg
tegel_ornament_0a3_BETERE_OPNAME_DEZE_NEMEN_60.jpg
tegel_ornament_0a3_BETERE_OPNAME_DEZE_NEMEN_60.jpg
tegel_ornament_0A12_75_crop.jpg
tegel_ornament_0A12_75_crop.jpg
tegel_ornament_0A48_55.jpg
tegel_ornament_0A48_55.jpg
tegel_ornament_12aug2011_30.jpg
tegel_ornament_12aug2011_30.jpg
tegel_ornament_14apr2013_30.jpg
tegel_ornament_14apr2013_30.jpg
tegel_ornament_afb_032_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_032_55_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_23_60_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_23_60_crop.jpg
tegel_ornament_0A10_35.jpg
tegel_ornament_0A10_35.jpg
tegel_ornament_0A22_1500-1600_55.jpg
tegel_ornament_0A22_1500-1600_55.jpg
tegel_ornament_0A42_45.jpg
tegel_ornament_0A42_45.jpg
tegel_ornament_0A31_55.jpg
tegel_ornament_0A31_55.jpg
tegel_ornament_0A36_45.jpg
tegel_ornament_0A36_45.jpg
tegel_ornament_0A38_55.jpg
tegel_ornament_0A38_55.jpg
tegel_ornament_17e_60.jpg
tegel_ornament_17e_60.jpg
tegel_ornament_c_20.jpg
tegel_ornament_c_20.jpg
tegel_ornament_FullSizeRender_40_crop.jpg
tegel_ornament_FullSizeRender_40_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_24febr2013_35.jpg
tegel_ornament_klaar_24febr2013_35.jpg
tegel_ornament_kleur_19okt2011_60.jpg
tegel_ornament_kleur_19okt2011_60.jpg
tegel_ornament_nistegel_16nov2012_30.jpg
tegel_ornament_nistegel_16nov2012_30.jpg
tegel_ornament_0A1_50.jpg
tegel_ornament_0A1_50.jpg
tegel_ornament_0A11_30.jpg
tegel_ornament_0A11_30.jpg
randt13x13metdubbcirkel1570_30.jpg
randt13x13metdubbcirkel1570_30.jpg
tegel_ornament_1600_60.jpg
tegel_ornament_1600_60.jpg
tegel_ornament_0A46_50.jpg
tegel_ornament_0A46_50.jpg
tegel_ornament_0A49_50.jpg
tegel_ornament_0A49_50.jpg
tegel_ornament_20nov2013_75_crop.jpg
tegel_ornament_20nov2013_75_crop.jpg
tegel_ornament_afb_002_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_002_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_003_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_003_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_033_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_033_55_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_haarlem_24febr2013_35_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_haarlem_24febr2013_35_crop.jpg
tegel_ornament_ORN6_70_crop.jpg
tegel_ornament_ORN6_70_crop.jpg
tegel_ornament_0A2__1660_DATUM_55.jpg
tegel_ornament_0A2__1660_DATUM_55.jpg

Ornamenten op tegels, 17e eeuw, in blauwe uitvoering

tegel_ornament_20sept2013_60_crop.jpg
tegel_ornament_20sept2013_60_crop.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60-1.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60-1.jpg
ornament1-1600-25dec06_50.jpg
ornament1-1600-25dec06_50.jpg
tegel_ornament_21nov2011_afwijkend_30.jpg
tegel_ornament_21nov2011_afwijkend_30.jpg
tegel_ornament_11mrt2011_35.jpg
tegel_ornament_11mrt2011_35.jpg
tegel_ornament_22sept2015_40_crop.jpg
tegel_ornament_22sept2015_40_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_22_70.jpg
tegel_ornament_ORN_22_70.jpg
tegel_ornament_ORN_31_15_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_31_15_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_33_20_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_33_20_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_36_MET_OSSENKOP_70_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_36_MET_OSSENKOP_70_crop.jpg
tegel_ornament_ORN2_1690_45.jpg
tegel_ornament_ORN2_1690_45.jpg
tegel_ornament_ORN31_45_crop.jpg
tegel_ornament_ORN31_45_crop.jpg
tegel_ornament_viertje_crop.jpg
tegel_ornament_viertje_crop.jpg
tegel_ornament1_klaar_18nov2012_60.jpg
tegel_ornament1_klaar_18nov2012_60.jpg
tegel_ornamentachtig_25juli2012_3143_50_crop.jpg
tegel_ornamentachtig_25juli2012_3143_50_crop.jpg
tegel_ornamenten_19mrt2013_crop.jpg
tegel_ornamenten_19mrt2013_crop.jpg


Ornamenten op tegels, 18e eeuw

ornament_vierpaspaarsornament-18e_001-25_70.jpg
ornament_vierpaspaarsornament-18e_001-25_70.jpg
tegel_ornament_ORN48.jpg
tegel_ornament_ORN48.jpg
tegel_ornament_25sept2016_crop.jpg
tegel_ornament_25sept2016_crop.jpg


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw

ornamentbloemenentakkenmetblaadjesblauw1880_60.jpg
ornamentbloemenentakkenmetblaadjesblauw1880_60.jpg
ornament_bloemen-1900-2juni07_40.jpg
ornament_bloemen-1900-2juni07_40.jpg
ornament_d40-5-ornament1-20.jpg
ornament_d40-5-ornament1-20.jpg
ornament_d40-9-ornament5-20.jpg
ornament_d40-9-ornament5-20.jpg
ornament_d40-10-ornament6-20.jpg
ornament_d40-10-ornament6-20.jpg
ornament_d40-13-ornament9-20.jpg
ornament_d40-13-ornament9-20.jpg
ornament_d40-25-tegels19e_eeuw9-20.jpg
ornament_d40-25-tegels19e_eeuw9-20.jpg
ornament_d40-28-tegels19e_eeuw12-20.jpg
ornament_d40-28-tegels19e_eeuw12-20.jpg
ornament_d40-32-tegels19e_eeuw16_002-20_crop_60.jpg
ornament_d40-32-tegels19e_eeuw16_002-20_crop_60.jpg
ornament_d40-33-tegels19e_eeuw16_003-10_crop.jpg
ornament_d40-33-tegels19e_eeuw16_003-10_crop.jpg
ornament_d40-34-tegels19e_eeuw16_004-10_crop.jpg
ornament_d40-34-tegels19e_eeuw16_004-10_crop.jpg
ornament_d40-35-tegels19e_eeuw16_005-10_crop.jpg
ornament_d40-35-tegels19e_eeuw16_005-10_crop.jpg


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw, van Hulst Friesland

Aan het eind van de 19e/begin 20e eeuw waren ornamenttegels opnieuw populair. Ze werden door tal van fabrieken op de markt gebracht o.a. door de tegelfabriek Van Hulst uit Harlingen Friesland Een aantal tegels van deze fabriek staat hieronder afgebeeld. In veel gevallen staat op de achterzijde van de tegel het modelnummer aangegeven.

ornament1910achterz1132_60.jpg
ornament1910achterz1132_60.jpg
ornamentachter819vanhulst1910_60.jpg
ornamentachter819vanhulst1910_60.jpg
ornamentachterz1752vanhulst_60.jpg
ornamentachterz1752vanhulst_60.jpg
ornament-anjer-nr1222_21.jpg
ornament-anjer-nr1222_21.jpg
ornament-geennr_20.jpg
ornament-geennr_20.jpg
ornament-hartvormig-nr1030_20.jpg
ornament-hartvormig-nr1030_20.jpg
ornament-klaverdrie1-nr737_22.jpg
ornament-klaverdrie1-nr737_22.jpg
ornament-klaverdrie2-nr737_22.jpg
ornament-klaverdrie2-nr737_22.jpg
ornamentkwadraatachterz2184_60.jpg
ornamentkwadraatachterz2184_60.jpg
ornament-nr14_22.jpg
ornament-nr14_22.jpg
ornament-nr211__22.jpg
ornament-nr211__22.jpg
ornament-nr893_21.jpg
ornament-nr893_21.jpg
ornament-nr1702_20.jpg
ornament-nr1702_20.jpg
ornamentvanhulstachterz154_60.jpg
ornamentvanhulstachterz154_60.jpg
ornamentvanhulstachterz911_60.jpg
ornamentvanhulstachterz911_60.jpg
ornamentvanhulstachterz1697_60.jpg
ornamentvanhulstachterz1697_60.jpg