Ornamentale afbeeldingen op tegels

Al in de vroege 16e eeuwse Italiaanse majolicatijd komt op de ornamenttegel het schaakbord-motief voor, afwisselend in blauw en oranje-geel. Wel is een ding zeker, de Hollandse vroege ornamenttegels hebben hun oorsprong liggen in Spanje, dan wel  in Italië en daarna vervolgens in de (Zuidelijke) Nederlanden. In deze vertelling beperk ik me allereerst tot de vroege productie van ornamentale tegels in de Zuidelijke Nederlanden.


15e-16e eeuw

Tegel met ornamentaal motief.
Spanje 1450-1500

                                    Blokje van vier ornamentale tegels.
                                                        Spanje 1450-1500.


Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw


 

Omstreeks het midden van de 16e eeuw kwamen er steeds meer vloer-majolicategels op de markt. Dit waren de vroege ornamenttegels, bestaande uit gestileerde bladornamenten. Ze waren een beetje grof en primitief  gestileerd, dat wel. De herkomst van deze tegels ligt vrijwel zeker in het spaans-moorse gebied. Hun voorbeeld vindt zijn oorsprong in de ingelegde vloertegels met pijpaarde. De productie van vroege majolicategels in gebruik als vloertegel heeft overigens niet erg lang geduurd. Deze tegels hadden heel snel last van slijtage. Na 1600 bestond de productie van dit soort tegels nog alleen maar uit tegels die aan de wand werden geplaatst, ook de vroege ornamenttegels dus

Omstreeks 1570


Ornamenten op tegels, eind 16e/17e eeuw (vervolg)

ORNament_35_75_crop.jpg
ORNament_35_75_crop.jpg
ornament4_4x_veiling.jpg
ornament4_4x_veiling.jpg
ornament5_4x_veiling.jpg
ornament5_4x_veiling.jpg
ornament-druiventros_30.jpg
ornament-druiventros_30.jpg
tegel_ornament_25aug2012_60.jpg
tegel_ornament_25aug2012_60.jpg
tegel_ornament_klaar_bijzonder_19dec2012_60.jpg
tegel_ornament_klaar_bijzonder_19dec2012_60.jpg
tegel_ornament_ORN_27.jpg
tegel_ornament_ORN_27.jpg
tegel_ornament_ORN3.jpg
tegel_ornament_ORN3.jpg
tegel_ornament_PICT0002_30_crop.jpg
tegel_ornament_PICT0002_30_crop.jpg
franseleliesinkleur-ebay-3jan08_60.jpg
franseleliesinkleur-ebay-3jan08_60.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60.jpg
franselelietegel_blauw_1600_60.jpg
verkochtHE10tegelornament17egerestIMG_955920crop.jpg
verkochtHE10tegelornament17egerestIMG_955920crop.jpg
ornament_4x_veiling.jpg
ornament_4x_veiling.jpg
ORNament_19_crop_60.jpg
ORNament_19_crop_60.jpg
ornament-zeldzaamtype-tulp_30.jpg
ornament-zeldzaamtype-tulp_30.jpg
ornament_1600_30.jpg
ornament_1600_30.jpg
ORNamenten_17_55_crop.jpg
ORNamenten_17_55_crop.jpg
tegel_ornament_0a3_BETERE_OPNAME_DEZE_NEMEN_60.jpg
tegel_ornament_0a3_BETERE_OPNAME_DEZE_NEMEN_60.jpg
tegel_ornament_0A12_75_crop.jpg
tegel_ornament_0A12_75_crop.jpg
tegel_ornament_0A48_55.jpg
tegel_ornament_0A48_55.jpg
tegel_ornament_12aug2011_30.jpg
tegel_ornament_12aug2011_30.jpg
tegel_ornament_14apr2013_30.jpg
tegel_ornament_14apr2013_30.jpg
tegel_ornament_afb_032_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_032_55_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_23_60_crop.jpg
tegel_ornament_ORN_23_60_crop.jpg
tegel_ornament_0A10_35.jpg
tegel_ornament_0A10_35.jpg
tegel_ornament_0A22_1500-1600_55.jpg
tegel_ornament_0A22_1500-1600_55.jpg
tegel_ornament_0A42_45.jpg
tegel_ornament_0A42_45.jpg
tegel_ornament_0A31_55.jpg
tegel_ornament_0A31_55.jpg
tegel_ornament_0A36_45.jpg
tegel_ornament_0A36_45.jpg
tegel_ornament_0A38_55.jpg
tegel_ornament_0A38_55.jpg
tegel_ornament_17e_60.jpg
tegel_ornament_17e_60.jpg
tegel_ornament_c_20.jpg
tegel_ornament_c_20.jpg
tegel_ornament_FullSizeRender_40_crop.jpg
tegel_ornament_FullSizeRender_40_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_24febr2013_35.jpg
tegel_ornament_klaar_24febr2013_35.jpg
tegel_ornament_kleur_19okt2011_60.jpg
tegel_ornament_kleur_19okt2011_60.jpg
tegel_ornament_nistegel_16nov2012_30.jpg
tegel_ornament_nistegel_16nov2012_30.jpg
tegel_ornament_0A1_50.jpg
tegel_ornament_0A1_50.jpg
tegel_ornament_0A11_30.jpg
tegel_ornament_0A11_30.jpg
randt13x13metdubbcirkel1570_30.jpg
randt13x13metdubbcirkel1570_30.jpg
tegel_ornament_1600_60.jpg
tegel_ornament_1600_60.jpg
tegelornament17etegelmuseumotterloIMG_887215crop.jpg
tegelornament17etegelmuseumotterloIMG_887215crop.jpg
tegel_ornament_0A46_50.jpg
tegel_ornament_0A46_50.jpg
tegel_ornament_0A49_50.jpg
tegel_ornament_0A49_50.jpg
tegel_ornament_20nov2013_75_crop.jpg
tegel_ornament_20nov2013_75_crop.jpg
tegel_ornament_afb_002_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_002_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_003_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_003_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_033_55_crop.jpg
tegel_ornament_afb_033_55_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_haarlem_24febr2013_35_crop.jpg
tegel_ornament_klaar_haarlem_24febr2013_35_crop.jpg

Ornamenten op tegels, 17e eeuw, in blauwe uitvoering


Ornamenten op tegels, 18e eeuw


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw


Ornamenten op tegels, 19e/20e eeuw, van Hulst Friesland

Aan het eind van de 19e/begin 20e eeuw waren ornamenttegels opnieuw populair. Ze werden door tal van fabrieken op de markt gebracht o.a. door de tegelfabriek Van Hulst uit Harlingen Friesland Een aantal tegels van deze fabriek staat hieronder afgebeeld. In veel gevallen staat op de achterzijde van de tegel het modelnummer aangegeven.