Raderstoomboten op tegels

Zeilschepen (een-twee en driemasters) komen vrij algemeen voor op antieke tegels hetgeen niet verwonderlijk is met zo'n zeevarend volk als de Nederlanders waren in de 17e en 18e eeuw. Prachtige vlot geschilderde tegels  met twee- en driemasters kennen we uit de 17e eeuw met mooi gegolfde zeeën rondom een koopvaardij-  dan wel oorlogsschip. Ook  zijn op tegels veelvuldig afgebeeld roeibootjes- en wat kleinere typen zeilbootjes , met of zonder vissende mannetjes. 

Veel minder bekend is de voorstelling van een raderstoomboot op een tegel. Vervaardigd in de 19e eeuw. De afgebeelde mangaan tegel met grote raderboot maakte onderdeel uit van een tegelwand van ruim 200 exemplaren met voorstellingen van landschapjes, huisjes en dieren. In de wand zaten nog twee precies dezelfde exemplaren met de afbeelding van raderstoomboten geschilderd uit dezelfde spons. Twee raderstoomboten zijn geschilderd op een blauw en mangaan tegeltje uit de 19e eeuw met op de oeverrand een hooiberg.

 

 

raderboot2-19e-paars-40.jpg

19e eeuwse tegel met een (stoom)raderboot. Op de tegel 
rechts een kerkje geschilderd in het water

raderboot_blauw_65_crop.jpg
vervoer_V_RADERST_7_18_crop.jpg
tegel_vervoer_raderboot_mangaan_004_25_crop_65.jpg

Drie stuks 19e eeuwse tegels met een (stoom)raderboot. Een in blauw uitgevoerd en de ander in mangaan. Dezelfde spons is gebruikt.

 

 

vervoer_V_RADERST_1_18_crop.jpg
vervoer_V_RADERST_2_18_crop.jpg
vervoer_V_RADERST_3_18_crop.jpg

Drie stuks 19e eeuwse tegels met een (stoom)raderboot. Dezelfde spons is gebruikt.


Raderstoomboten werden voortbewogen door schoepenraderen. Ze zijn aan het begin van de 19e eeuw in gebruik genomen door de opkomst van de stoommachine. Amerikaanse raderboten hebben meestal een schoepenrad aan de achterzijde; Europese hebben meestal twee schoepenraderen midscheeps.Over (stoom)raderboten op Nederlands binnenwater is historisch gezien niet veel bekend gebleven. Toch hebben veel van deze machtige stoomboten dienst gedaan in het  streekvervoer, o.a. op de Lek en de Merwede. De diensten tussen de steden Rotterdam, Schoonhoven en Culemborg en Dordrecht en Gorinchem vormden talloze jaren lang de enige verbinding met de tussengelegen plaatsen.  Raderstoomboten werden ook gebruikt als spoorwegboten tussen Rotterdam en Moerdijk en tussen Enkhuizen en Stavoren en verder als Rijnslepers om de toen al enorme goederenstroom per sleepschip te verwerken.

 

raderbootopschilderij.jpg

19e eeuws schilderij met een stoomraderboot. De twee schoorstenen braken rook uit ten
teken dat de stoommachine in werking is. Ook de zeilen zijn gehesen.

 

raderboot_vernon.jpg

Stoomraderboot van het Europese type met de schoepenraderen midscheeps geplaatst.

raderboot4-driemaster-17eeeuw-11nov07-75.jpg

Nog zonder stoomaandrijving.
17e eeuwse tegel met een fraaie driemaster.