19e EEUWSE GOUDSE ELLEBOOGPIJPEN

Dit type Goudse kleipijp, ook wel cafépijp genoemd, wordt regelmatig aangetroffen in de Goudse bodem. Afgebeeld staan een paar van dit soort kleipijpen als pijpenkop. Recent is ook een compleet exemplaar in de Goudse bodem gevonden.


Een groep elleboogpijpen vervaardigd in Gouda daterend uit de 19e eeuw. 
Alle pijpenkoppen zijn Goudse bodemvondsten


Vrijwel alle belangrijke pijpenfabrieken  in Gouda (goedewaagen, Van der Want, Prince, Van Rijst) hielden zich in de 19e eeuw bezig met de productie van elleboogpijpen. Het  succes ervan drong blijkbaar ook door bij Duitse pijpenmakers o.a. in Westerwald. De Duitse cafépijp is duidelijk geïnspireerd op de Goudse elleboogpijp.


Hielmerk gekroonde duif en aan de andere zijde bloemetjes op een elleboogpijp. Maker: Jan van Baalen  1825 - 1869 
of Jan Prince 1833 - 1898.  Onderstaand een complete elleboogpijp die hetzelfde merk heeft. Aan de kleipijp zelf 
zit een korte steel. De kleipijp is flink gerookt. Goudse bodemvondst.




Elleboogpijp meClose up gekroonde 56. Maker: Jan Prince & Cie. 1865 - 1898 of P.J. van der Want Azn 1817 - 1885 Als merk een vogel (reiger of ooievaar?) aan de ene kant en gekroonde 56 aan de andere kant op een knobbel aan de steel achter de ketel..


Twee elleboogpijpen met ribbels en bloemetjes

Elleboogpijpen waarvan een in zwart uitgevoerd, niet gemerkt


De elleboogpijp is ook gemaakt in geribbelde uitvoering met op de pijpensteel bloem-bladmotieven. Op het linkerexemplaar staat een miniatuur tekst, die  moeilijk te ontcijferen is. Leesbaar is het woord toren aan de ene zijde, aan de andere zijde lijkt zoiets te staan als dema larose. Omdat de pijpen verder niet gemerkt zijn is de maker onbekend.


Drie elleboogpijpen, welke niet als volledige pijp zijn 
afgewerkt maar wel in deze vorm  werden gebakken. 
Alle drie pijpen hebben verschillende merken.

Elleboogpijpen werden vermoedelijk  in twee losse delen 
gemaakt, welke vervolgens op elkaar werden geplaatst


Hielmerk de trompetter in combinatie met het stadswapen van Gouda. Maker: Pieter Goedewaagen 1840 - 1881 of 
P. Goedewaagen & Zoon 1881 - 1945. De pijp is schuin afgesneden. Dat is vrij rafelig gedaan. Hoogst waarschijnlijk 
zijn elleboogpijpen in twee delen gemaakt, die vervolgens aan elkaar werden gezet.


Linker foto: Hielmerk gekroonde TS. Aan weerszijden op de steel bloemetjesuitvoering. Maker: Hendrik Jansz van Rijst (1836 - 1881) of Anthonius Johannes van Velsen (1881).

Rechter foto's: Hielmerk gekroonde GB in combinatie met het stadswapen van Gouda. Maker: Alleen Willem Wagenaar (1830 - 1865) komt volgens de boeken in aanmerking. Dat houdt in  dat deze pijp vrij vroegin de 19e eeuw is geproduceerd.


Linker foto's: Hielmerk CR en aan de andere zijde bloemetjes. Maker: Onduidelijk. Het merk CR is alleen in de jaren 1693 - 1702 in gebruik geweest. Verwarring met GR is uitgesloten want dat merk heeft niet bestaan.

Foto rechts: Hielmerk ABC. Maker: P.J. van der Want Azn
1817 - 1885